21/6/2026
Deadletter
Το line-up της Κυριακής άνοιξε με την πολλά υποσχόμενη μπάντα των Deadletter. Καθόλη τη διάρκεια της μέρας, το πολύ ευχάριστο βοριαδάκι που φυσούσε δημιουργούσε σαφώς ευνοϊκές για την εποχή συνθήκες διεξαγωγής των συναυλιών, ακόμα και για αυτήν του εξαμελούς πολιτικοποιημένου σχήματος από το Yorkshire, που ξεκίνησε στις 18.30' με έντονο ακόμα το φως του ήλιου. Η δυναμική παρουσία του ήταν συνολικά πολύ καλή και επιβεβαίωσε ότι είναι ένα γκρουπ φτιαγμένο για να παίζει ζωντανά. Αναμφισβήτητα ξεχώρισε ο αεικίνητος περφόρμερ τραγουδιστής Zac Lawrence, ενώ η παρουσία του σαξοφωνίστα Nathan Pigott, που πρόσφατα πήρε τη θέση του Poppy Richler, ήταν ουσιαστική.
Τα περισσότερα τραγούδια που ακούσαμε προέρχονταν από την πρόσφατη δεύτερη μεγάλης διάρκειας κυκλοφορία τους με τίτλο Existence is Bliss, ενώ εκπροσωπήθηκαν τόσο το ντεμπούτο Hysterical Strength, όσο και το EP Heat! Φυσικά, όπως ήταν αναμενόμενο, έπαιξαν το To the Brim, όπως και το Binge, που ήταν ίσως η καλύτερη στιγμή του σετ τους. Πολύ καλά επίσης ήταν τα Mere Mortal, Deus Ex Machina και Hero. Το όχι ακόμα πολυπληθές κοινό έδειξε να ευχαριστιέται τη μουσική τους, η οποία φάνηκε ότι ζωντανά εκτελεσμένη μπορεί μεν να θεωρείται ως post-punk, αλλά με τη σύγχρονη (πολύ) ευρεία έννοια που έχει λάβει το είδος. Με άλλα λόγια, είναι τόσο post-punk, όσο των Fontaines D.C. Συνεπώς, έχω την εντύπωση ότι πιο εύστοχα μπορεί κάποιος να την χαρακτηρίσει ως alt-rock. Ο Zac μας ευχαρίστησε και, πριν μας αποχαιρετήσει, ευχήθηκε να απολαύσουμε τη μουσική της "big band" των Nation of Language και του μεγάλου David Byrne. Κι αφού έκανε πως σκέφτεται ποιος θα ήταν ο καλύτερος τρόπος να πει αντίο, διάλεξε το εύγλωττο Cheers!, που έριξε τίτλους τέλους στις 19.10'
Nation of Language
Ο έρωτας με είχε χτυπήσει απρόσμενα και κατακούτελα! Ο λόγος ήταν το Across That Fine Line, που από τότε που το πρωτάκουσα είναι πολλές οι φορές που εξακολουθώ να το ακούω στο repeat. Από την πρώτη στιγμή ένιωσα να αναδύει μέσα από τις νότες του μια ευφορική αίσθηση, παρά τους κατά βάση όχι χαρούμενους στίχους του. Κι αυτή η αίσθηση επιβεβαιώθηκε από την εν γένει παρουσία του τρίο από το Brooklyn, που πέρασε τόσο υπέροχα όσο κι εμείς. Γνωρίζαμε ήδη καλά ότι ο Ian Devaney έχει λιώσει αρκετούς synth-pop, minimal-wave και (λιγότερους) post-punk της χρυσής εποχής των '80s, οπότε όχι μόνο δεν ξαφνιαστήκαμε, αλλά απολαύσαμε πραγματικά αυτή την άτυπη αναβίωση της εποχής αυτής που κάποιοι ζήσαμε από την εμφάνισή της. Εκείνη όμως που δε μπορούσε και σίγουρα δεν ήθελε να κρύψει τη χαρά της πίσω από τα synths ήταν η Aidan Noell, με το μπασίστα Alex MacKay να παραμένει σοβαρός και προσηλωμένος στο ρόλο του.
Οι Nation of Language βγήκαν στη σκηνή στις 19.40', σύμφωνα με τον προγραμματισμό του διοργανωτή, με τον Ian να λέει: "What's going on Athens?" και να πιάνει αμέσως δουλειά με το Rush & Fever. Ο (ανύπαρκτος) πάγος έσπασε εντελώς με το αναμενόμενο This Fractured Mind, που θύμισε τους Our Daughters Wedding, αποσπώντας αρκετό χειροκρότημα από το κοινό. Ο Ian μας είπε ότι είναι χαρούμενοι που παίζουν για πρώτη φορά στη Αθήνα και η Aidan δήλωσε ενθουσιασμένη που πριν από λίγο είχε επισκεφθεί το πιο παλιό μνημείο που έχει δει στη ζωή της: την Ακρόπολη. Μάλιστα, η χαρά της ήταν απολύτως μεταδοτική καθόλη τη συναυλία!
Το Sole Obsession που ακολούθησε έφερε στο νου των μεγαλύτερων τη γλυκιά πλευρά των Human League, στο πανέμορφο The Grey Commute ο Ian έπιασε στα χέρια του για πρώτη φορα την κιθάρα και, όταν αυτό ολοκληρώθηκε, μας είπε ότι ανάμεσα στο κοινό βρισκόταν ο πατέρας του που είχε έρθει από την Αμερική για να παρακαολουθήσει τη συναυλία. Η δε Aidan δεν έχασε την ευκαιρία και του ευχήθηκε "happy father's day". Κι αυτό δεν ήταν απλά μια παρεΐστικη νότα στην όλη διαμορφωμένη πολύ όμορφη ατμόσφαιρα, αλλά και μια έμπρακτη κίνηση απελευθέρωσης από το κατεστημένο που δεν "επέτρεπε" να εκφράζονται από τους μουσικούς κατά τη διάρκεια του σετ τέτοιες στιγμές οικογενειακής ειρήνης. Το September Again ήρθε πριν το In Your Head, που ανέλαβε να ξεκινήσει με μνήμες από τους A-Ha, για να γκαζώσει πριν το τέλος, με την κιθάρα και το μπάσο να τα δίνουν όλα. Κατά τη γνώμη μου, αυτό ήταν το καλύτερα παιγμένο τραγούδι του σετ τους.
Το αργόσυρτο Wounds of Love και το ήπιο On Division St ανέλαβαν να ρίξουν λίγο τους τους τόνους, για να ακολουθήσει το Across That Fine Line, που, όπως αποδείχτηκε, δεν περίμενα μόνο εγώ, αλλά και πάρα πολλοί ακόμα. Η εκτέλεσή του είχε πιο δυνατό το μπάσο, αρχικά πιο χαμηλά την κιθάρα, αλλά στη συνέχεια και ιδιαίτερα μετά τη σύντομη παύση δυνάμωσε πολύ, κερδίζοντας το πιο θερμό χειροκρότημα της βραδιάς. Ύστερα είχαμε μια ακόμα ευκαιρία να θυμηθούμε γιατί το Weak in Your Light είναι ένα από τα πιο γλυκά τραγούδια τους, ενώ ακολούθησε το IneptApollo που απέδωσε ένα φόρο τιμής στους OMD, ξεσηκώνοντας τον κόσμο. Ο επίλογος ανήκε στο εξαιρετικό The Wall & I, με τους Ian στο moog και Alex στο μπάσο να το "βγάζουν" πιο... New Order από ό,τι στη στούντιο ηχογράφηση.
Οι Nation of Language μας αποχαιρέτησαν στις 20.36' αφήνοντας πίσω τις καλύτερες εντυπώσεις και κάτι ακόμα εξαιρετικά σπάνιο. Αλήθεια, θυμάστε πολλές (κάποιες, για να ακριβολογούμε) συναυλίες που σας άφησαν μια πολύ όμορφη επίγευση και αληθινή χαρά; Ε, λοιπόν, η συγκεκριμένη ήταν μία από αυτές. Όπως, φυσικά, και η υπερθετικά καλύτερη ακριβώς επόμενη.
David Byrne
Ο πολυβραβευμένος κύριος David Byrne δε χρειάζεται καμία απολύτως σύσταση. Εκτός από τους πιστούς φίλους του, θα τον παραδέχονταν ακόμα και όσοι δεν είχαν εκτιμήσει ιδιαίτερα τη δισκογραφική πορεία του, αν τον έβλεπαν έστω για μια φορά να παίζει ζωντανά. Να το πω εξαρχής απλά και γλαφυρά: όσοι δε βρεθήκατε στο Ξέφωτο το βράδυ της Κυριακής και δεν παρακολουθήσατε την παράσταση (αυτή είναι η σωστή λέξη) που έδωσε στο πλαίσιο της Who Is the Sky tour, έχω τη γνώμη ότι χάσατε μια από τις καλύτερες ζωντανές εμφανίσεις που διαχρονικά έχουν γίνει στην πόλη μας.
Από τη μέχρι τώρα πορεία της περιοδείας του, μπορούσε κάποιος να γνωρίζει ότι θα ακούγαμε στιγμές από τη δισκογραφία των Talking Heads, από τις συνεργασίες του με άλλους μουσικούς, αλλά και τις προσωπικές του απόπειρες. Όλοι οι συντελεστές της παράστασης φορούσαν ίδια ρούχα σε μπλε ελεκτρίκ χρώμα, ενώ το μουσικό μέρος αποδόθηκε άριστα (όπως όλα) με τη βοήθεια επτά συνολικά μουσικών που έπαιζαν κρουστά, κιθάρα και μπάσο. Στο σημείο αυτό να δώσω τα εύσημα στην απίστευτη Βραζιλιάνα Kely Pinheiro που μάγεψε το κοινό με το γεμάτο τρόπο που έπαιζε κυρίως μπάσο αλλά και ηλεκτρικό τσέλο, ευρισκόμενη μάλιστα σε διαρκή κίνηση, όπως και όλοι οι επί σκηνής συντελεστές της παράστασης. Επίσης, συμμετείχαν επτά εντυπωσιακά αεικίνητοι χορευτές και χορεύτριες, με τις Hannah Straney και Sasha Rivero να ξεχωρίζουν. Καθόλη δε τη διάρκεια τη συναυλίας προβάλλονταν συνήθως συναφείς με τους στίχους εικόνες και βίντεο εξαιρετικής ποιότητας και καλλιτεχνικής ευαισθησίας, επιμελημένα από τους JT, Simon Roberts και τον ίδιο τον David Byrne. Και κάτι ακόμα, που φανερώνει το καλλιτεχνικό ποιόν του τελευταίου: πριν ολοκληρωθεί ο επίλογος του Burning Down the House, αυτός δεν ανέφερε απλά τα ονόματα των συντελεστών (όπως, δυστυχώς, λίγοι κάνουν) αλλά αυτά εμφανίζονταν στην οθόνη. Και μάλιστα, στην ευφυή προβολή που συνόδευε το Independence Day, προβάλλονταν τα μικρά ονόματα όλων των επί σκηνής προσώπων, μετακινούμενα διαρκώς, αναλόγως με τη θέση στην οποία αυτά βρίσκονταν κάθε στιγμή στο χώρο.
Σίγουρα θα ήταν πλεονασμός αν ανέφερα μετά από κάθε τραγούδι ότι το κοινό χειροκροτούσε θερμότατα, οπότε επέλεξα να το μνημονεύσω μόνο στις περιπτώσεις που τα... ντεσιμπέλ ανέβαιναν. Η συναυλία ξεκίνησε στις 21.30' με το Heaven και ολοκληρώθηκε όπως είπαμε με το Burning Down the House. Αυτά τα τραγούδια που οριοθέτησαν το σετ δεν ήταν τα μόνα από τους Talking Heads, αφού ακούστηκαν επίσης ο ύμνος του Psycho Killer, όπως και τα (Nothing but) Flowers, Air, Life During Wartime, το Once in a Lifetime που ξεσήκωσε τους πάντες, όπως και το εξαιρετικό Slippery People με το σούπερ funky μπάσο, το '70s soul funk Houses in Motion με την τρομερή κιθάρα και τα υπέροχα πλήκτρα, το γλυκούλι This Must Be the Place (Naive Melody) που είχε απίστευτο μπάσο, αλλά και το crowd favourite And She Was που προλόγισε ο ίδιος ο David αναφέροντας ότι το εμπνεύστηκε από ένα χαρούμενο κορίτσι που γνώρισε στα νιάτα του και όπως έμαθε αργότερα έπαιρνε lsd.
Κατά τα λοιπά ακούσαμε το τρομερό jazzy funky "electronic Gospel" Strange Overtones που προέκυψε από τη συνεργασία του με τον Brian Eno και μόνο τυχαία δε θα μπορούσε να ήταν η αναφορά του David στην αγάπη και την καλοσύνη ως μορφών αντίδρασης στην τοξικότητα των ημερών μας. Επίσης, έπαιξαν τα Everybody Laughs με τον David να πιάνει την κλασική κιθάρα, T Shirt , What Is the Reason for It?, Like Humans Do και το Independence Day που γράψαμε παραπάνω. Ακόμα, προλόγισε το When We Are Singing κάνοντας μνεία στους Ιταλούς που το τραγουδούσαν από τα μπαλκόνια τους γιορτάζοντας την απελευθέρωση από το φασισμό, τα "σπιτικά" My Apartment Is My Friend και Everybody's Coming to My House, αλλά και το I Met the Buddha at a Downtown Party, ενώ στην οθόνη προβάλλονταν εικόνες του Βούδα, με τον David να αστειεύεται με μία που τον εμφάνιζε με αδέξια φορεμένο κραγιόν, λέγοντας ότι "έχει το make up του Robert Smith"!
Όλα τα (απολαυστικά πολλά σε αριθμό) τραγούδια της βραδιάς ακούστηκαν συνεχόμενα, μέχρι τις 23.14' χωρίς εξόδους και επανεισόδους για encore και αφορμές για επιπλέον χειροκροτήματα. Έτσι κι αλλιώς, αυτά τα δέχονταν διαρκώς από το ενθουσιώδες πολυπληθές κοινό, που είχε απολαύσει με την ψυχή του μια καταπληκτική, απίστευτα οργανωμένη και σίγουρα αξέχαστη συναυλία.
22/6/2026
Ευτυχώς το δροσερό αεράκι της Κυριακής συντρόφευσε και τους πάρα πολλούς φίλους που έκαναν sold out τη Γαλλική βραδιά του Release Athens, που περιλάμβανε τις συναυλίες των Sébastien Tellier και Jean-Michel Jarre. Μάλιστα, ένας πολύ μεγάλος αριθμός από αυτούς ήρθε από νωρίς, όντας συνεπής στο πρώτο ραντεβού της μέρας.
Sébastien Tellier
Ο πολυοργανίστας, πολυπράγμων και "άνετος" Sébastien Tellier, γνωστός από τη συμμετοχή του στον 53ο διαγωνισμό της Eurovision, την τελετή έναρξης των Παραολυμπιακών Αγώνων του 2024 και, φυσικά, το κατά βάση ηλεκτρονικό, pop και folk μουσικό προφίλ του, από την πρώτη στιγμή έδειξε χαρούμενος που βρισκόταν στο συγκεκριμενο χώρο και έπαιζε μπροστά στο κοινό της πόλης μας. Συνοδευόταν από τέσσερις μουσικούς, από τους οποίους το μεγαλύτερο βάρος σήκωσε ο ντράμερ.
Το κοινό χειροκρότησε αρκετά τα τραγούδια του σετ, με τον Sébastien να αλλάζει θέσεις στη σκηνή, να παίζει, να τραγουδάει και να... καπνίζει, δίνοντας μια ελαφρώς αντισυμβατική διάσταση στην εικόνα που συνόδευε τη μουσική του. Η συναυλία του, που ολοκληρώθηκε στις 20.28', σήμανε την αρχή της αντίστροφης μέτρησης για το show του αγαπητού συμπατριώτη του, για τον οποίο η πλειοψηφία του κόσμου είχε συρρεύσει.
Jean-Michel Jarre
Ο εκ των πρωτοπόρων της ηλεκτρονικής μουσικής συμπαθέστατος Jean-Michel Jarre απέδειξε για μια ακόμα φορά, όχι απλά ότι είναι άξιος της αναγνώρισης που τυχαίνει, αλλά και ότι εξακολουθεί να παραμένει συνειδητός επαγγελματίας και ακούραστος μουσικός οραματιστής, που χρησιμοποιεί τις τελευταίες τεχνολογικές εξελίξεις για να δώσει την αρτιότερη οπτική διάσταση που συνοδευτικά θα απογειώσει τον ήχο του.
Το αξεπέραστο στην ιστορία άλμπουμ Oxygène (που ήταν ο τρίτος δίσκος που απέκτησα και "έλιωσε" πριν την ώρα του από τις απανωτές ακροάσεις), ίσως ήταν γενικότερα ένα (το μόνο) από τα άλμπουμ που θα ζήλευε ο μέγιστος Βαγγέλης Παπαθανασίου! Αλλά και η όλη συνεπής πεντηκονταετής πορεία του, του έχει αποφέρει απανωτές διακρίσεις, πολλά εκατομμύρια πωλήσεων, μυθικές συναυλίες σε απίστευτα μέρη και μνημεία πολιτισμού ενώπιον των πολυπληθέστερων ακροατηρίων με πρωτοποριακά laser shows και οπτικά εφφέ. Μια τέτοια συναυλία είχαμε την ευκαιρία να απολαύσουμε κι εμείς σε μια εποχή που, ναι μεν η χρήση των τεχνολογικών δυνατοτήτων δεν έχει το ίδιο αντίκτυπο όπως στα '80s, αλλά, όπως φάνηκε, εξακολουθεί να έχει τη δύναμη να μας μαγεύει.
Στις 21.47' χαμήλωσαν τα φώτα και το show ξεκίνησε. Όσες φορές ο πάντα ευγενέστατος και καθόλου επηρμένος Jean-Michel απευθύνθηκε στο κοινό, προβάλλονταν πλευρικά της σκηνής στα Ελληνικά όσα μας έλεγε. Τα laser χρωμάτιζαν το κοινό και τον ουρανό, διασταυρώνονταν με εικόνες και βίντεο, ενώ εκείνος βρισκόταν στην καρδιά της σκηνής παίζοντας με τα πλήκτρα το ρόλο που αντιστοιχούσε σε αυτό το space art show. Κάποια βίντεο, ιδιαίτερα αυτό που έδειχνε απανωτές "μεταμορφώσεις" ανθρώπινων κεφαλιών, ήταν αληθινά εντυπωσιακά! Ανάμεσα στο κοινό συναντούσε κάποιος όλο το ηλικιακό φάσμα, από τους μεγαλύτερους που ήρθαν σε επαφή με τη μουσική του στα '70s, μέχρι και εφήβους ή οικογένειες.
Το σετ, τουλάχιστον προς δική μου τέρψη, είχε αρκετές στιγμές από τη δισκογραφία του μέχρι τα μέσα των '80s, αν και κάποιες από αυτές παρουσιάστηκαν σε μεταγενέστερα remixes. Για καλή μας τύχη είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε το απίστευτο Oxygène (Part II), το οποίο ο Jean-Michel προλόγισε με... γαστριμαργικές αναφορές. Η εκδοχή του που ακούσαμε είχε μεγαλύτερη εισαγωγή από εκείνη της στούντιο εκτέλεσης, ενώ η συνέχεια ήταν αρχικά ατμοσφαιρική και στη συνέχεια εμπλουτισμένη με ολίγη από dance beat, χωρίς όμως να χαθεί η πρωτότυπη μαγεία των '70s. Η άλλη σύνθεση από το άλμπουμ, η οποία για πολλούς είναι η αντιπροσωπευτικότερη της πορείας του, ήταν το ανατριχιαστικό Oxygène (Part IV). Μόνο που εν προκειμένω επιλέχτηκε το Astral Projection Remix, που, αν και αξιόλογο και συνοδευόμενο από όντως πολύ καλό οπτικό υλικό, υστερούσε σημαντικά έναντι της αυθεντικής.
Η χαρακτηριστική μουσική του Équinoxe Part 4 μας κράτησε στην ίδια δεκαετία, ενώ η χαρακτηριστική εικόνα του εξώφυλλου του άλμπουμ γέμιζε από άκρο σε άκρο την οθόνη. Ο Jean-Michel μας προέτρεψε να μην ανησυχούμε για την τεχνητή νοημοσύνη, λέγοντας πως τη χρησιμοποίησε και ο ίδιος μαζί με τους συνεργάτες του για να συνθέσουν το οπτικό υλικό του show. Μέχρι τις 23.13', αλλά και στο encore, ακούσαμε αρκετές ακόμα συνθέσεις, καλύτερες από τις οποίες ήταν οι Fourth Rendez-Vous και Les Chants Magnétiques (Part 2).
Κάποιοι πέρασαν το μεγαλύτερο μέρος της συναυλίας φωτογραφίζοντας και βιντεοσκοπώντας τμήματα της πολύχρωμης συνύπαρξης μουσικής και φώτων, άλλοι χόρεψαν, ενώ μερικοί απόλαυσαν νοσταλγικά το ηλεκτρονικό ταξίδι στο παρελθόν. Πιστεύω όμως ότι όλοι τους ανεξαιρέτως, αν και από διαφορετική σκοπιά, πέρασαν το ίδιο καλά.
Κείμενο: Τάκης Κρεμμυδιώτης / Φωτογραφίες: Μιχάλης Κουρής (David Byrne: Release Athens festival)
