Πλέον, ύστερα από τόσα και τόσα που έχω γράψει μέσα στα τριάντα χρόνια της δημιουργίας τους, δεν έχω να πω κάτι καινούργιο για τους μέγιστους Godspeed You! Black Emperor. Δηλαδή, τι θα μπορούσα να γράψω τώρα; Ότι είναι οι πρωτοπόροι του post-rock; Ναι, αυτό δε θα ήταν καθόλου λάθος. Μόνο που από μόνο του δε θα μπορούσε να αιτιολογήσει το εξαιρετικά σπάνιο γεγονός ότι στο πέρασμα του χρόνου ανανεώνουν τη βάση του ακροατηρίου τους, προσθέτοντας διαρκώς νέους συνειδητοποιημένους φίλους πλάι σε όλους τους αναπόφευκτα πιστούς παλιούς. Τι άλλο να έλεγα; Ότι στις μέρες μας φαίνονται αταίριαστα ιδεολόγοι και ευαίσθητοι απέναντι στην κατεστημένη αδικία που σβήνει όλο και περισσότερο το ανθρώπινο "πρόσωπο" και το (πρώην) αυτονόητο δικαίωμα στη ζωή; Που παραμένουν μια κολεκτίβα μουσικών που εστιάζει σε μια πλέον αδιανόητη (για τον εντελώς αποτυχημένο εν προκειμένω δυτικό πολιτισμό) αγάπη για τον άνθρωπο, χωρίς φυλετικές, ευρύτερα ιδεολογικές ή πολιτικές ταυτότητες;

Συγγνώμη, μάλλον ξέφυγα. Ίσως όμως και όχι. Τουλάχιστον, έτσι (θα ήθελα να) νομίζω ότι έχει η κατάσταση, με ένα "συγκρότημα" που διατηρεί την ελάχιστη δυνατή δημοσιότητα των μελών του, που δε μας έχει απασχολήσει ποτέ για εξω-μουσικά ζητήματα, που έχει απολύτως χαμηλό επικοινωνιακό προφίλ και που επιλέγει στιχουργικά τη σιωπή, "μιλώντας" σπανιότατα μέσα από φωνές άλλων. Ακόμα και αν κάτι τέτοιο σας ακούγεται απόκοσμο ή αφελές, σίγουρα δε μπορείτε να παραβλέψετε το γεγονός ότι οι επίσης "παλιομοδίτικες" συναυλίες του, γεμίζουν σταθερά τις αίθουσες σε διάφορα μέρη του κόσμου.    

Ειλικρινά είχα την τύχη να έρθω σε επαφή με τη μουσική τους από πολύ νωρίς και να πάω στην πρώτη (και σε όσες έκτοτε ακολούθησαν) συναυλία τους στην Αθήνα, έχοντας την πεποίθηση ότι θα ακυρωθεί λόγω του ότι δεν είχαν παρά ελάχιστη δημοσιότητα στη χώρα μας. Ευτυχώς, έπεσα έξω. Τα υπόλοιπα είναι καταγεγραμμένη ιστορία που όλοι γνωρίζετε ή εύκολα μπορείτε να πληροφορηθείτε. Σπεύδω να ξεκαθαρίσω ότι όλοι ανεξαιρέτως οι δίσκοι τους είναι πραγματικά εξαιρετικοί, αλλά υπολείπονται των δύο πρώτων χρονικά αριστουργημάτων F#A#∞ και Lift Your Skinny Fists Like Antennas to Heaven. Βέβαια, δεν υποτιμώ το γεγονός ότι πριν το πρώτο live δε μπορούσαμε να φανταστούμε τι μας περιμένει, αλλά ύστερα από τόσα χρόνια που το γνωρίζουμε καλά, μόνο και μόνο ότι εξακολουθούμε να νιώθουμε (σχεδόν) την ίδια συγκίνηση και ανατριχίλα φανερώνει πολλά. Και κάτι υπέροχο: αυτό το βράδυ της Πέμπτης από τις δέκα συνθέσεις που έπαιξαν, οι πέντε ανήκαν στο Lift Your Skinny Fists Like Antennas to Heaven, οι τέσσερις στο πρόσφατο No Title As of 13 February 2024 28,340 Dead, ενώ η προσφιλής εισαγωγή του Hope Drone έδωσε και πάλι το παρών. Στο σημείο αυτό σπεύδω να διευκρινίσω ως ανακριβείς τις φήμες που θέλουν η πρωτοκαθεδρία του Lift Your Skinny Fists Like Antennas to Heaven να οφείλεται στο ότι φορούσα το μπλουζάκι με το εξώφυλλο του δίσκου αυτού το βράδυ εκείνο. Τώρα που το σκέφτομαι, λέτε στη θέση του να ήταν το ντεμπούτο, αν είχα φορέσει το άλλο - το πιο αγαπημένο που είχα φτιάξει - με την εισαγωγική εικόνα που είχε το site τους το 1996; Τέλος πάντων, την επόμενη φορά.

Αν υπήρχε κάτι για το οποίο δεν αμφιβάλλαμε καθόλου όλοι όσοι βρεθήκαμε το βράδυ της Πέμπτης στο Floyd, είναι το ότι και αυτή η ζωντανή εμφάνιση των Godspeed You! Black Emperor δε θα μας έβρισκε παθητικούς θεατές, αλλά κοινωνούς στη μυσταγωγία της μουσικής τους. Πριν από μερικά χρόνια είχα χαρακτηρίσει τις συναυλίες των GY!BE ως απόπειρες υποβοηθούμενης αυτογνωσίας και απόλυτα προσωπικές διαδραστικές εμπειρίες. Ειλικρινά, δεν έχω να προσθέσω κάτι σε αυτό, αναφέροντας όμως και το ότι εμπειρίες αυτής της έντασης υπερβαίνουν κατά πολύ το διαχρονικό συναυλιακό κατεστημένο. Πλέον, το κοινό γνώριζε καλά ότι οι GY!BE θα ήταν για μια ακόμα φορά συνεπείς στην προκαθορισμένη ώρα έναρξης (για την ακρίβεια, "καθυστέρησαν" κάτι λιγότερο από τρία λεπτά), οπότε βρισκόταν στο χώρο αρκετά νωρίτερα. Ο κόσμος, που είχε σχεδόν ασφυκτικά γεμίσει την πλατεία και τον εξώστη, παρακολούθησε τη συναυλία με τη δέουσα ησυχία και σοβαρότητα και χειροκρότησε θερμότατα ανάμεσα στα κάποιες φορές δυσδιάκριτα κενά μεταξύ των συνθέσεων.

Τα επί σκηνής μέλη ήταν και πάλι οκτώ και αρκετά πιο... ευδιάκριτα από ό,τι στο παρελθόν, όταν έψαχνες να τα βρεις μέσα στις συνθήκες σκότους που επικρατούσαν στη σκηνή. Μάλλον δε χρειάζεται να προσθέσω ότι και πάλι δεν ακούσαμε ούτε μία λέξη από αυτά, αλλά είμαι βέβαιος ότι η έκφρασή τους μέσα από τη μουσική επικάλυψε πλήρως όσα μπορούσε να πει κάποιος με τον προφορικό λόγο. Σύμφωνα με τα καθιερωμένα, η μουσική τους συνοδευόταν από προβαλλόμενες κατά κανόνα ασπρόμαυρες εικόνες και βίντεο, που εναλλάσσονταν διαρκώς. Υπεύθυνος για τις προβολές ήταν ο "υπερκινητικός" reel-to-reel σκηνοθέτης Karl Lemieux που άλλαζε και τύλιγε τις μπομπίνες με ασύλληπτες ταχύτητες στις τέσσερις μηχανές προβολής που βρίσκονταν μπροστά του. Οι εικόνες που βλέπαμε καθόλη τη συναυλία συνέβαλαν ενεργά στην έκλυση συναισθημάτων, δένοντας υπέροχα με τις επιβλητικές κιθαριστικές παραμορφώσεις, τα drones και τα loops, τα τρομακτικά τύμπανα και τα απόκοσμα έγχορδα, βγάζοντας σε πρώτο πλάνο τη βολικά ξεχασμένη στις μέρες μας αίσθηση συγκατάβασης. Κάπως έτσι νιώσαμε και πάλι ότι (μπορεί και να) γεννήθηκε η ελπίδα μέσα στα σύγχρονα εφιαλτικά και δυστοπικά μέρη.

Με αυτήν την ελπίδα ξεκίνησε το σετ τους υπό τη μουσική υπόκρουση του Hope Drone και τη μεγαλοπρεπή λέξη “Hope” να προβάλλεται πίσω τους. Αρχικά έπαιξαν μόνο βιολί και κοντραμπάσο, ενώ σύντομα έγινε χαμός από την παρεμβολή χειροκροτήματος λόγω της εισόδου στη σκηνή του πρωτομάστορα Efrim Menuck. Για μια ακόμα φορά ξεχώρισε η εντυπωσιακή ξυπόλητη βιολονίστρια Sophie Trudeau και ακολούθησε (με αρκετή απόσταση από την αυτής μεγαλειότητα) ο ντράμερ Aidan Girt παίζοντας με επιβλητικό και συχνά πομπώδη τρόπο. Η πρώτη στιγμή από το No Title As of 13 February 2024 28,340 Dead ήταν το Sun Is a Hole Sun Is Vapors, που ακούσαμε αλλαγμένη σε σχέση με τη στούντιο εκτέλεση, έχοντας υπέροχα υπερτονισμένο το εφιαλτικό κρεσέντο βιολιού και πολύ πιο δυνατά ντραμς, με σταθερές αφενός την κιθαριστική παραμόρφωση και αφετέρου τα drones, ενώ πίσω προβάλλονταν ασπρόμαυρες εικόνες ενός ήλιου που χανόταν στα σύννεφα. Το τζαμάρισμα πριν το τέλος ξεκίνησε με marching των ντραμς και έκλεισε με σόλο της Sophie. Η κορύφωση του επόμενου Babys in a Thundercloud ήρθε πιο γρήγορα από ό,τι σε κάθε άλλη σύνθεση, ενώ ένιωσα το τρομερό βιολί στο Raindrops Cast in Lead να υποκλίνεται προς στιγμή στο (σχεδόν) αντίστοιχο ήπιο μεγαλείο των Penguin Cafe Orchestra. Ένα χτυπημένο αεροπλάνο που ατελείωτα έπεφτε στο έδαφος φάνταζε στην οθόνη, ενώ σκηνές βίας από μια διαδήλωση προβάλλονταν, με το κοινό να χειροκροτά πιο θερμά από πριν.

Ο εκτενής φόρος τιμής στο Lift Your Skinny Fists Like Antennas to Heaven ξεκίνησε με το πρώτο μέρος της σύνθεσης Sleep, δηλαδή την προηχογραφημένη αναπόληση Murray Ostril: '...They Don't Sleep Anymore on the Beach...' και συνεχίστηκε με το δεύτερο Monheim, αρκετά διαφορετικό και πιο σκοτεινό από τη στούντιο ηχογράφηση με επιβλητικά drones και πολύ δυνατά χτυπήματα στα τύμπανα. Πίσω βλέπαμε να προβάλλονται ψηλά κτήρια και εικόνες από χρηματιστήρια, ενώ τα έγχορδα έδιναν σταδιακά τη θέση τους στον ηλεκτρισμό, οδηγώντας τη μουσική και το συναίσθημα σε μια up tempo σταδιακή κορύφωση. Η πιο "αδύναμη" στιγμή της βραδιάς φάνηκε να είναι η Pale Spectator Takes Photographs - Grey Rubble - Green Shoots που χειροκροτήθηκε μέτρια, σε αντίθεση με το Chart #3, στο οποίο το βιολί έμοιαζε να κλαίει. Το World Police and Friendly Fire είχε την κλασική προβολή με τις φωτιές και τις καμινάδες, αλλά και υποβλητική μουσική με έντονο κοντραμπάσο και ξυλόφωνο, που καταχειροκροτήθηκε, όπως πάντα. Για μένα, αυτή ήταν η καλύτερα εκτελεσμένη σύνθεση της βραδιάς και θα ήθελα πολύ να ήταν εκείνη που θα την έκλεινε. Στην πράξη όμως δε συνέβη κάτι τέτοιο και δυστυχώς, όχι μόνο ο επίλογος δεν ανήκε στο The Sad Mafioso (όπως συνέβη σε άλλα μέρη της περιοδείας τους) ή το (ανεκπλήρωτο όνειρο του) The Dead Flag Blues, αλλά με το αξιοπρεπές σπονδυλωτό Gathering Storm, που είχε πολύ καλό τζαμάρισμα και χαμό από τρεις κιθάρες.

Στις 23.19' ο Efrim έφυγε γρήγορα από τη σκηνή, σα να ήθελε να προλάβει να απομακρυνθεί πριν τον χειροκροτήσουμε, ενώ σταδιακά αποχώρησαν όλοι, αφήνοντας τους ενισχυτές τους ανοικτούς και τη μουσική να παίζει «μόνη» για επτά ακόμα λεπτά. Ακόμα και τότε το κοινό παρέμεινε ήσυχο, με την ελπίδα για ενκόρ να σβήνει σε όσους τους παρακολουθούσαν για πρώτη φορά και δε γνώριζαν πως κάτι τέτοιο δεν ήταν ποτέ στο πρόγραμμα. Δεν πειράζει όμως. Άλλωστε, εμείς δεν τους αγαπάμε, αλλά τους λατρεύουμε!

Κείμενο: Τάκης Κρεμμυδιώτης / Φωτογραφίες: Μιχάλης Κουρής